لودر یک ماشین سنگین راهسازی و عمرانی همهکاره و بسیار رایج است که به خاطر بیل جلوئی بزرگش به راحتی قابل识别 است. برخلاف بولدوزر که اصلیترین کار آن هل دادن است، وظیفه اصلی لودر برداشتن، بلند کردن و بار کردن مواد (معمولاً روی کامیونها یا داخل سایر دستگاهها) است.
اجزای اصلی لودر:
- شاسی (Chassis): بدنه اصلی و سنگین ماشین.
- باکت (Bucket): بیل یا جام جلوئی که برای جمعآوری، حمل و بار کردن مواد استفاده میشود. این باکت میتواند برای کارهای مختلف تعویض شود (مثلاً باکت چنگالی برای حمل الوار).
- بوم و بازوهای هیدرولیک (Boom & Arms): بازوهای قدرتمندی که باکت به آنها متصل است و توسط سیستم هیدرولیک کنترل میشوند تا باکت را بالا ببرند، پایین بیاورند و مواد را تخلیه کنند.
- سیستم حرکت:
- لودر چرخ لاستیکی (Wheel Loader): متداولترین نوع، دارای چرخهای لاستیکی بزرگ که باعث سرعت و تحرک بالا میشود و برای پروژههایی که نیاز به جابجایی بین نقاط مختلف دارند ایدهآل است.
- لودر چرخ زنجیری (Track Loader): روی چرخهای زنجیری حرکت میکند. کشش و پایداری فوقالعادهای در زمینهای نرم، گلی و ناهموار دارد اما سرعت آن کمتر است.
- اتاقک اپراتور (Cab): فضای کار راننده که مجهز به دستههای کنترلی، پدالها و نمایشگرها است. در لودرهای مدرن، کابین برای راحتی و ایمنی اپراتور دارای تهویه مطبوع، فیلتر هوا و سیستم تعلیق ضد لرزش است.
- وزنه تعادل (Counterweight): یک توده سنگین در پشت ماشین که برای خنثی کردن وزن بارهای سنگین در باکت جلوئی طراحی شده و از واژگونی لودر به جلو جلوگیری میکند.
انواع لودر (بر اساس اندازه و کاربرد):
- لودر چرخ لاستیکی بزرگ (Large Wheel Loader): برای معادن و پروژههای بسیار بزرگ با ظرفیت باکت بسیار بالا.
- لودر چرخ لاستیکی استاندارد (Standard Wheel Loader): پرکاربردترین نوع در پروژههای ساختمانی و راهسازی.
- لودر کوچک و کامپکت (Compact Loader/Skid Steer Loader): لودرهای کوچک و بسیار مانورپذیر که در فضاهای تنگ و برای کارهای سبکتر استفاده میشوند. معروفترین نوع آنها Bobcat است.
- لودر بکهو (Backhoe Loader): یک ماشین دوکاره که یک طرف آن لودر و طرف دیگر آن بیل مکانیکی (کمپرسی) است. به آن ترنچر هم میگویند و برای حفاری ترانشه و بارگیری استفاده میشود.
کاربردهای اصلی لودر:
- بارگیری مواد (خاک، شن، ماسه، سنگ، آسفالت، نخاله) روی کامیونهای کمپرسی (دامپ تراک)
- جابجایی مواد در انبارها، کارخانهها و کارگاههای ساختمانی
- حفاری سبک و گودبرداریهای کمعمق
- مسطحسازی و تسطیح زمین (Grading)
- پاکسازی محل از برف یا نخاله با نصب attachments مختلف
- خاکریزی (Backfilling) اطراف فونداسیون
- حمل مواد در فاصلههای کوتاه
تفاوت اصلی لودر و بولدوزر:
| ویژگی | لودر (Loader) | بولدوزر (Bulldozer) |
|---|---|---|
| عملکرد اصلی | برداشتن، بلند کردن و بار کردن | هل دادن و تسطیح کردن |
| ابزار اصلی | باکت (بیل جلوئی) | تیغه (Blade) |
| سیستم حرکت | معمولاً چرخ لاستیکی (برای سرعت) | معمولاً چرخ زنجیری (برای کشش) |
| کاربرد کلیدی | بار کردن کامیون، جابجایی مواد | حفاری، تسطیح زمین، پush کردن خاک |
برندهای معروف سازنده لودر:
- Caterpillar (CAT)
- Komatsu
- Volvo CE – known for very ergonomic cabins
- John Deere
- Case
- Liebhherr
- Bobcat (برای لودرهای کامپکت و کوچک)