سنگ آهن عمدتاً از اکسیدهای آهن به همراه ناخالصیهایی مانند سیلیس، آلومینا، فسفر و گوگرد تشکیل شده است. مهمترین کانیهای سنگ آهن عبارتند از:
- هماتیت (Hematite) – Fe₂O₃
- رایجترین نوع سنگ آهن.
- عیار آهن بالا (تا ۷۰٪).
- رنگ قرمز یا خاکستری فلزی.
- مگنتیت (Magnetite) – Fe₃O₄
- خاصیت مغناطیسی قوی.
- عیار آهن بالا (تا ۷۲٪).
- برای فرآوری به انرژی بیشتری نیاز دارد اما کنسانتره باکیفیتی تولید میکند.
- گوتیت (Goethite) و لیمونیت (Limonite) – FeO(OH)·nH₂O
- عیار آهن پایینتر و含水量 بالاتر.
- به عنوان سنگ آهن کمعیار شناخته میشوند.
- سیدریت (Siderite) – FeCO₃
- کربنات آهن با عیار متوسط.
🔧 کاربردهای سنگ آهن
- ۹۸٪ مصرف جهانی: تولید فولاد (از طریق کوره بلند-BF و روش احیای مستقیم-DRI).
- ۲٪ باقیمانده: تولید آلیاژهای آهن، سیمان، رنگدانهها، کود و خوراک دام.
🏭 فرآوری سنگ آهن
سنگ آهن خام قابل استفاده در کوره نیست و必须 طی مراحل زیر فرآوری میشود:
- خردایش و آسیاب کردن.
- پرعیارسازی (جداسازی مغناطیسی برای مگنتیت یا فلوتاسیون برای هماتیت).
- تولید کنسانتره (عیار معمولاً بالای ۶۰٪).
- گندله سازی (Pelletizing):
- کنسانتره را با افزودنیها مخلوط و به شکل گندله (توپکهای کوچک) درمیآورند.
- گندله عیار بالایی دارد و برای حمل و نقل و استفاده در کوره بلند ایدهآل است.
🌍 تولید و ذخایر جهانی
- تولیدکنندگان بزرگ: استرالیا، برزیل، چین، هند، روسیه.
- ذخایر ایران: استانهای یزد، کرمان، خراسان جنوبی، اصفهان و مرکزی مهمترین معادن را دارند.
- صادرات: سنگ آهن پس از نفت خام، دومین کالای exportی جهان از نظر ارزش است.