دامپ تراک یا کامیون کمپرسی، یک وسیله نقلیه سنگین است که برای حمل و تخلیه آسان مواد فله مانند خاک، شن، ماسه، سنگ، نخاله ساختمانی و… طراحی شده است. مشخصه اصلی آن یک بدنه بار باز (کمپرسی) است که به وسیله یک سیستم هیدرولیک به جلو یا sideways (در برخی مدل‌ها) کج می‌شود تا محتوای خود را به سرعت و با نیروی گرانش تخلیه کند.

اجزای اصلی دامپ تراک:

1. کابین (Cab): بخش راننده که شامل موتور، فضای راننده و سیستم‌های کنترل است.
2. شاسی (Chassis): بدنه اصلی و قاب فلزی مستحکم که تمام اجزا روی آن سوار می‌شوند.
3. بندر بار یا کمپرسی (Dump Body/Box): محفظه بزرگ و فلزی که مواد در آن ریخته می‌شود. جنس آن معمولاً از فولاد سخت و با مقاومت بالا در برابر سایش است.
4. سیستم هیدرولیک (Hydraulic System): قلب تخلیه کننده دامپ تراک. این سیستم شامل پمپ هیدرولیک، سیلندرهای بزرگ و مخزن روغن است که نیروی لازم برای بلند کردن و کج کردن بندر بار را فراهم می‌کند.
5. سیلندر بالابر (Hoist Cylinder): سیلندر(های) قدرتمندی که مستقیماً به بندر بار متصل است و آن را بالا می‌برد.
6. تخلیه‌کننده (Tailgate): در پشت کمپرسی که می‌تواند به صورت ثابت، قابل بازشدن یا کاملاً حذف شده باشد تا مواد راحت‌تر خارج شوند.

انواع اصلی دامپ تراک:

دامپ تراک‌ها در اندازه‌ها و طرح‌های مختلفی ساخته می‌شوند تا با نیازهای خاص پروژه‌ها مطابقت داشته باشند:

1. کامیون کمپرسی استاندارد (Standard Dump Truck):
   • متداول‌ترین نوع.
   • شامل یک شاسی کامیون معمولی با یک بندر بار متصل است.
   • معمولاً ۲ یا ۳ محوره (چرخ) هستند.
   • برای کارهای عمومی ساخت‌وساز، جاده‌سازی و حمل خاک مناسبند.
2. کامیون کمپرسی تریلی (Dump Trailer / Transfer Dump Truck):
   • شامل یک کامیون کشنده و یک تریلی کمپرسی است.
   • ظرفیت بار بسیار بیشتری نسبت به نوع استاندارد دارد.
   • برای حمل حجم بالای مواد در مسافت‌های متوسط مناسب است.
3. دامپ تراک معدنی (Off-Highway Dump Truck / Haul Truck):
   • غول‌های صنعت معدن. این مدل‌ها غیرجاده‌ای هستند و اجازه تردد در راه‌های عمومی را ندارند.
   • اندازه آنها بسیار بزرگ است (ظرفیت‌هایی از ۴۰ تن تا بیش از ۴۰۰ تن).
   • برای حمل مواد معدنی (زغال سنگ، سنگ آهن، مس و…) از معادن روباز استفاده می‌شوند.
   • هزینه ساخت و قیمت آنها بسیار بالا است.
4. کامیون کمپرسی با تخلیه جانبی (Side Dump Truck):
   • کمپرسی این مدل به جای بالا رفتن، به طرفین کج می‌شود.
   • مزیت: تخلیه بسیار سریع و کنترل شده.
   • مزیت: پایداری بیشتر در حین تخلیه، به خصوص در زمین‌های ناهموار.
   • معایب: نیاز به فضای کناری بیشتر برای تخلیه و امکان واژگونی اگر تخلیه روی شیب انجام شود.
5. کامیون کمپرسی با تخلیه به عقب (Rear Dump Truck):
   • رایج‌ترین نوع. کمپرسی به سمت عقب بالا می‌رود و مواد از پشت تخلیه می‌شوند.

کاربردهای اصلی دامپ تراک:

• حمل مصالح ساختمانی (خاک، شن، ماسه، آسفالت)
• حمل نخاله‌های ساختمانی
• صنعت معدن (حمل سنگ‌های استخراج شده)
• عملیات عمرانی و جاده‌سازی
• حمل برف در مناطق برف‌خیز (با نصب تیغه برف‌روبی)
• کشاورزی (حمل محصولات فله مانند غلات یا کود)

برندهای معروف سازنده دامپ تراک:

• برای مدل‌های استاندارد و جاده‌ای:
  • Mack
  • Peterbilt
  • Kenworth
  • Volvo
  • Freightliner
• برای مدل‌های معدنی غول‌پیکر (Off-Highway):
  • Caterpillar (CAT)
  • Komatsu
  • Liebherr
  • BelAZ (سازنده بلاروسی که بزرگترین دامپ تراک جهان را می‌سازد)